Obnova krajputaša u kraljevačkom kraju

U Kraljevačkom Zavodu za zaštitu spomenika kulture, počeli su restauraciju spomenika krajputaša. Na području Kraljeva ih ima oko stotinu, a radnici preduzeća Ras iz Ivanjice, restauriraju prvih šest od dvanaest krajputaša, koliko ih ima u Aleji u parku kod Duhovnog konaka. Iz gradskog budžeta je izdvojeno million I stotinu dinara, a planirano je da restauracija bude završena do oktobra.

Svedoci su vremena, sećanje na one koji su izgubili živote daleko od zavičaja. Spomenici krajputaši. Podignuti su uglavnom junacima iz Balkanskih ratova I Prvog svetskog rata.

“U Samailima su oni svi grupisani i napravljena je jedna privremena konstrukcija.Sami spomenici su u jako lošem stanju, jer nije rađenao ivesticiono održavanje, ni redovno tehničko održavanje, tako da smo ove godine pristpuli konzervaciji i restauraciji, i započeli smo proceduru za proglašenje za spomenike kulture, jer ovaj spomenik nije imao nikakvo pravno svojstvo u smislu Zakona o kulturnim dobrima”, kaže Ivan Milutinović, direktor Zavoda za zaštitu spomenika kulture Kraljevo.

Najčešće su od kamena, a krajputaša ima najviše u crkvenim portama, na raskrsnicama puteva, na seoskim grobljima. Na njima je često opisano kome je podignut, koliko je živeo, gde je poginuo. Cilj restauracije da se krajputašima vrati izgled, I da se zaštite od propadanja.

“Spomenici u radionicu su četvrti stepen ugroženosti”, kaže Dragomir Svečan, konzervator-restaurator. “Ispred nas je tabla gde pripremamo model koji će u restauraciji biti vraćen sa slovima.Koriste se postojeći kalkovi,šabloni, postojeća dokumentacija iz šezdesetih, sedamdesetih godina,fotografije tako da sve što imamo iz fotodokumentacija,ne izmišljamo nego pokušavamo samo da prevedemo u sadašnje stanje.”

Ukoliko obezbede novac, u Zavodu za zaštitu spomenika kulture planiraju da nastave restauraciju krajputaša. Neobičnih obeležja koja, čuvaju spomen na poginule, koji su ostali negde daleko, na bojištima,i nikada se nisu vratili u rodni kraj.

rts.rs

Ostavite komentar

Vaša email adresa neće biti objavljena. Obavezna polja su označena *